Zespół Studiów Europejskich

Dr hab. Joanna Fomina, prof. IFiS PAN – Kierowniczka
Dr Edit Zgut-Przybylska
mgr Tymoteusz Ogłaza

Zespół Studiów Europejskich skupia swoją działalność na prowadzeniu badań socjologicznych nad procesami integracji europejskiej. Socjologia integracji europejskiej przyjmuje „oddolne” spojrzenie, w odróżnieniu od wciąż dominującej w badaniach nad Unią Europejską i integracją europejską, perspektywy „odgórnej”, która sprowadza się do analizy prawa europejskiego oraz tego, jego wpływu na prawo krajowe, relacji pomiędzy instytucjami europejskimi oraz z państwami członkowskimi, wzorców rządzenia (governance), stosunków pomiędzy państwami członkowskimi wewnątrz Unii oraz z krajami pozaunijnymi.

Prace Zespołu skupiają się przede wszystkim na procesach europeizacji społeczeństw krajów członkowskich; politycznych, społecznych i kulturowych czynnikach oraz skutkach integracji europejskiej; jak również źródeł poparcia dla idei współżycia i współdziałania w ramach wspólnoty krajów europejskich oraz rozszerzenia UE. Istotność tej perspektywy wynika m.in. z faktu, że bez społecznego poparcia istnienie tak skomplikowanego organizmu jakim jest Unia Europejska nie byłoby możliwe. Jednocześnie, rozumienie skutków społeczno-politycznych i kulturowych procesów integracji europejskiej jest niezbędne nie tylko do zrozumienia źródeł poparcia dla projektu europejskiego, jak również do lepszego zrozumienia wyników badań przyjmujących „odgórną” perspektywę oraz projektowania polityk na szczeblu unijnym.
Socjologia integracji europejskiej czerpie z dorobku socjologii kultury, socjologii ruchów społecznych, socjologii organizacji, socjologii wiedzy, socjologii polityki, socjologii migracji i innych.

Zespół Studiów Europejskich został założony przez prof. Józefa Niżnika, który kierował jego pracami przez ponad dwie dekady, angażując we współpracę doktorantów Szkoły Nauk Społecznych. Po przejściu prof. Niżnika na emeryturę w 2023r. Kierowniczką Zespołu została prof. Joanna Fomina. Członkinią Zespołu była również prof. Katarzyna Andrejuk, obecnie kierowniczka Zespołu Socjologii Migracji.

Wybrane publikacje Zespołu:

2025
● Fomina, J. (2025). Warring for peace and democracy: Russian migrant dissidents resorting to violent means of contestation. Post-Soviet Affairs, 1–24. https://doi.org/10.1080/1060586X.2025.2522634
● Fomina, J., & Kucharczyk, J. (2025). The immigration policy debate in Poland, 1989–2023: From institutionalisation to instrumentalisation. In K. Walecka, S. Guerra, & F. Casal Bértoa (Eds.), The Oxford handbook of Polish politics. Oxford University Press.
● Csehi, R, and Zgut-Przybylska, E. (2025). “Countering National-Level Populism with Local Politics? Broadening Participatory Processes in Budapest in Illiberal Hungary.” Problems of Post-Communism, August, 1–11.doi:10.1080/10758216.2025.2536028.
● Zgut-Przybylska, E. (2025). “Democratic backsliding in Poland – An autocratic remodeling attempt under PiS rule.” In M. Barlai, C. E. Griessler, M. R. Herbers, et al. (Eds.), Democratic backsliding in Europe (pp. 223–246). Nomos: Baden-Baden.
2024
● Volintiru, C., & Zgut-Przybylska, E. “The eroding force of informal rules: Romania between democracy and Europeanization”. In: “Post-Communist progress and stagnation at 35. The Case of Romania”. Palgrave Macmillan. (2024): 57-81.
● Zgut-Przybylska, E: “The Pro-Russian Far-Right is reinforced by the Orban regime. In: Kacper, R., Renard, T. and Molas, B. (ed)s: “Russia and the Far-Right. Insights from ten European countries”. The Hague: ICCT Press.
● Fomina, J., & Pachocka, M. (2024). Polish society’s initial responses to the arrival of forced migrants from Ukraine in early 2022. Canadian Foreign Policy Journal, 30(1), 52–64. https://doi.org/10.1080/11926422.2024.2310245
2023
● Zgut-Przybylska, E. (2023). Tilting the playing field through informal power in Hungary and Poland: How did Russia’s war in Ukraine change the EU’s approach? re:constitution Working Paper, Forum Transregionale Studien, 23/2023.
● Zgut-Przybylska, E. (2023). Two tales of anti-minority approaches in Poland and Hungary. In: Democracy without minorities. European Network of Political Foundations. Warsaw.
2022
● Niżnik, J. (2022). Facing nationalisms in the European Union. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
● Fomina, J. (2022). „Emigration mit Verantwortung”: Die Aktivitäten russischer demokratisch orientierter Migrant:innen und ihre Reaktionen in der EU auf Russlands Krieg gegen die Ukraine. Russland-Analysen, 420. https://doi.org/10.31205/RA.420.01
● Fomina, J. (2022). Political dissent and democratic remittances: The activities of Russian migrants in Europe. New York & London: Routledge.
● Zgut, E. (2022). Informal exercise of power: Undermining democracy under the EU’s radar in Hungary and Poland. Hague Journal on the Rule of Law, 14(2–3), 287–308.
● Zgut-Przybylska, E. A Lucrative Relationship: Clientelist Corruption Underpins Orbán’s China Policy. Policy paper. Association for International Affairs (2022).
2021
● Fomina, J., & Kopka-Piątek, M. (2021). Polexit w polskiej debacie publicznej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
● Fomina, J. (2021). Voice, exit and voice again: Democratic remittances by recent Russian emigrants to the EU. Journal of Ethnic and Migration Studies, 47(11), 2439–2458.
● Niżnik, J. (Ed.). Polska w Europie jutra. Polityka europejska Polski w kontekście zmian międzynarodowych XXI wieku. (2021). Warszawa: IFiS PAN.
● Zgut, E. (2021). United in Euroscepticism: Populist foreign policy in Hungary and Poland. IstanPol Working Paper.
● Csehi, R., & Zgut, E. (2021). ‘We won’t let Brussels dictate us’: Eurosceptic populism in Hungary and Poland. European Politics and Society, 22(1), 53–68.
● Zgut, E. (2021). Tilting the Playing Field in Hungary and Poland through Informal Power. Policy paper. German Marshall Fund of the United States.
2019
● Fomina, J., & Dunin-Wąsowicz, R. (2019). The Euromaidan moment: The making of Ukrainian diasporic civil society in Poland. In O. Oleinikova & J. Bayeh (Eds.), Democracy, diaspora, territory: Europe and cross-border politics (pp. 91–111). New York: Routledge.
● Carothers, T., & O’Donohue, A. (Eds.). (2019). Of “patriots” and citizens: Asymmetric populist polarization in Poland. In Democracies divided: The global challenge of political polarization. Washington, DC: Brookings Institution Press.
● Fomina, J., & Niżnik, J. (Eds.). (2019). Europe on test: The onus of the past. Warsaw: Polish Academy of Sciences.
2017
● Fomina, J. (2017). The unlikely Eurosceptics: The undercurrent anti-European attitudes among young Poles and the role of the domestic context. Polish Sociological Review, 198(2), 141–165.
● Fomina, J. (2017). The EU failed, we need more EU? The public perceptions of the EU and European integration in the context of the Russian-Ukrainian military conflict and the ‘migration crisis’. In A. Bârgăoanu, R. Buturoiu, & L. Radu (Eds.), Why Europe?: Narratives and counter-narratives of European integration (pp. 169–183). Frankfurt am Main: Peter Lang.
2016
● Fomina, J., & Kucharczyk, J. (2016). The specter haunting Europe: Populism and protest in Poland. Journal of Democracy, 27(4), 58–68.

Adres: Instytut Filozofii i Socjologii PAN,
00–330 Warszawa, ul. Nowy Świat 72, pokój 104,
tel. 22 657–27–65

classic-editor-remember:

classic-editor