SEMINARIUM Z CYKLU FILOZOFIA I IDEOLOGIA W EPOCE NOWOŻYTNEJ. POLSKA W KONTEKŚCIE EUROPEJSKIM, EUROPA W KONTEKŚCIE POLSKIM

Zakład Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza na seminarium z cyklu
FILOZOFIA I IDEOLOGIA W EPOCE NOWOŻYTNEJ. POLSKA W KONTEKŚCIE EUROPEJSKIM, EUROPA W KONTEKŚCIE POLSKIM
Jaroslava Vydrová
Institute of Philosophy, Slovak Academy of Sciences, Bratislava
The Central European Narrative, Phenomenology and the Czechoslovak Legacy
Narracja środkowoeuropejska, fenomenologia i dziedzictwo czechosłowackie
6 października 2026 r., godz. 15.00 · Pałac Staszica, sala 154
Komentarz do wykładu: Wojciech Starzyński (IFiS PAN)

Streszczenie
Referat bada, w jaki sposób idea Europy Środkowej pojawia się w fenomenologii, ze szczególnym uwzględnieniem dawnej Czechosłowacji. Punktem wyjścia są współczesne badania nad genealogią fenomenologii w Europie Środkowej i Wschodniej, pozwalające ujmować fenomenologię jako zróżnicowaną i niejednorodną tradycję, rozwijającą się w różnych kontekstach lokalnych. Autorka pyta, czy można mówić o związku między dyskursem fenomenologicznym a środkowoeuropejskim etosem.
Rozważania obejmują z jednej strony refleksję nad filozofiami narodowymi i ich stosunkiem do tradycji zachodniej, z drugiej zaś – lokalne projekty i strategie filozoficzne. Szczególnym punktem odniesienia jest „model fenomenologiczny” Tomáša Štraussa, ujmujący relację wschodnich i zachodnich sposobów ekspresji. Na tej podstawie autorka pyta o związki metody fenomenologicznej i fenomenologii sztuki z doświadczeniem środkowoeuropejskim.

Abstract
The paper explores the relationship between phenomenology and the idea of Central Europe, with particular attention to former Czechoslovakia. It takes as its point of departure recent research on the genealogy of phenomenology in Central and Eastern Europe, which presents this tradition as pluralistic and non-monolithic, developing within different local contexts. The paper asks whether there is a correlation between phenomenological discourse and a specifically Central European ethos.
It considers both reflections on national philosophies and their relation to the Western tradition, as well as distinct local philosophical projects and strategies. A particular point of reference is Tomáš Štrauss’s notion of the “phenomenological model,” developed against the background of the relation between Eastern and Western modes of expression. From this perspective, the paper examines the intersections of phenomenological method, the phenomenology of art, and the specificity of Central European experience.

O prelegentce
Jaroslava Vydrová pracuje w Instytucie Filozofii Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie. Jej zainteresowania badawcze obejmują fenomenologię, antropologię filozoficzną, fenomenologiczną analizę dzieła sztuki oraz fenomenologię w kontekście Europy Środkowej i Wschodniej. Jest autorką m.in. książek Cesty fenomenológie: fenomenologická metóda neskorého Husserla (2010), Výraz – dielo – telesnosť: Fenomenologické eseje (2019) oraz Stručný úvod do fenomenológie. O fenoméne (2020).

Jej publikacje rozwijają te wątki w perspektywie środkowoeuropejskiej: od prac o związkach fenomenologii z kubizmem i praskim strukturalizmem po analizy lokalnych form fenomenologii w Czechosłowacji. W ostatnich latach opublikowała m.in. Prístupy k dejinnosti vo fenomenológii: československá skúsenosť (2024), Phenomenology and Action Art. A Special Contribution to Phenomenology from the Czechoslovak Environment (2025) oraz Phenomenology and Its Intimate Reduction: Examples of an Unofficial Art in the Normalization and Rebuilding Period (2026).

Wizyta Jaroslavy Vydrovej w Warszawie odbywa się w ramach polsko-słowackiego projektu międzyakademickiego PAN-SAV The Crisis of Symbolic Structures in the Context of Central Europe (2025-2026), którego jest koordynatorką po stronie SAV. Vydrová kieruje także projektem VEGA Phenomenological Reflection of Contemporary Art in the Situation of Late Modernity (2026-2028), poświęconym m.in. fenomenologicznej interpretacji współczesnej sztuki eksperymentalnej i awangardowej.
doc. Mgr. Jaroslava Vydrová, PhD.
Institute of Philosophy, Slovak Academy of Sciences, Bratislava

Referat w języku angielskim
Transmisja online (Zoom): Dołącz do spotkania
Identyfikator spotkania: 962 4781 1732 · Kod dostępu: 958733

classic-editor-remember:

block-editor