Genetyczna fenomenologia doświadczenia osobowego. Interdyscyplinarny potencjał transcendentalnej filozofii Edmunda Husserla

Kierowniczka projektu: dr hab. Jagna Brudzińska,prof. IFiS PAN
Data rozpoczęcia: 14. 01. 2019
Data zakończenia: 13. 01. 2023
Finansowanie Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS15
numer projektu: 2018/29/B/HS1/02953

Nasilające się dziś konflikty wymagają od nas opracowania nowego, teoretycznego i praktycznego podejścia do ludzkiego doświadczenia. Stoimy przed wyzwaniem szukania nowych sposobów umożliwiających nam integrację perspektyw poznawczych innych osób, ludzkich grup, a nawet kultur. Perspektywy te nierzadko radykalnie różnią się od naszych punktów widzenia, czy to pod względem ich uwarunkowań historycznych, czy też ich indywidualnych doświadczeń i wynikających z nich oczekiwań.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o wyzwania natury politycznej i społeczno-praktycznej. Stoimy raczej w obliczu bardziej podstawowego pytania o pojęcie podmiotowości w filozofii i naukach humanistycznych. Podmiotowości tej nie możemy już dłużej uważać za strukturę per definitionem samoświadomą, samowystarczalną, autonomiczną i wyizolowaną. Naszym zadaniem jest raczej uzasadnienie jej w istocie swej „porowatej”, otwartej i pierwotnie intersubiektywnie współokreślonej natury. Tak pojęta podmiotowość wyróżnia się swym konstytutywnie relacjonalnym charakterem oraz świadomością swych własnych ograniczeń i uwarunkowań.
Podejmując te wyzwania współczesna filozofia, a zwłaszcza fenomenologia jako nowoczesna transcendentalna teoria świadomości, musi wejść w wieloaspektowy dialog z naukami humanistycznymi i społecznymi skupiając się przy tym na przesłankach dotyczących pojęcia świadomości, doświadczenia, intencjonalności i motywacji. Metoda genetycznej analizy intencjonalnej w wyjątkowy sposób kwalifikuje fenomenologię do takiego interdyscyplinarnego przedsięwzięcia. Stosując metodę genetyczną do analizy życia podmiotowego odwołujemy się do emotywnych i częstokroć sprzecznych ze sobą motywacjonalnych intuicji, takich jak prerefleksyjne tendencje i dążenia, przedpredykatywne preferencje i skłonności leżące u podstaw kształtowania się naszych świadomych interesów i postaw. Podmiot tak pojętej intencjonalności Husserl określa mianem ” transcendentalnej osoby”. Podmiot ten zdeterminowany jest zarówno przez cielesność jak i afektywność, czas oraz społeczną historię.
Celem projektu jest ukazanie w tym nowym świetle husserlowskiej transcendentalnej fenomenologii genetycznej. Punktem wyjścia jest przy tym wgląd w żywotną strukturę podmiotowości, a następnie integracja tego wglądu z najnowszymi wynikami współczesnej psychologii rozwojowej i psychoanalizy. To interdyscyplinarne, genetyczne podejście stanowi jednocześnie podstawę interpretacji konfliktu jako znaczącego i konstytutywnego elementu podmiotowego doświadczenia oraz potencjalnego źródła społecznej transformacji.

classic-editor-remember:

block-editor